ส้วมตัน กดไม่ลง น้ำเอ่อ เกิดจากอะไร และควรแก้อย่างไร?

หลายคนสับสนระหว่าง “ส้วมตัน” กับ “ส้วมเต็ม” เพราะอาการที่เห็นอาจคล้ายกัน เช่น กดชักโครกแล้วน้ำไม่ลง น้ำเอ่อขึ้น น้ำระบายช้า หรือมีกลิ่นย้อนกลับมา แต่ทั้งสองปัญหามีตำแหน่งของสาเหตุและวิธีแก้แตกต่างกัน

• ส้วมตัน มักเกิดจากกระดาษ ทิชชูเปียก สิ่งแปลกปลอม หรือคราบสะสมอุดตันอยู่ในคอห่าน ท่อส้วม หรือท่อเมน
• ส้วมเต็ม เป็นคำที่มักใช้เรียกกรณีที่มีตะกอนและสิ่งปฏิกูลสะสมในถังเก็บกักหรือระบบบำบัดมากจนต้องสูบออก

อย่างไรก็ตาม การดูจากอาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันสาเหตุได้ทั้งหมด เพราะน้ำเอ่อหลายจุดอาจเกิดจากท่อเมนตัน ทางออกของถังอุดตัน หรือระบบปลายทางระบายไม่ได้ ไม่ได้หมายความว่าถังเต็มเสมอไป

1) ปัญหาเกิดที่ชั้น 2 ขึ้นไป แต่ชั้น 1 ไม่เอ่อน้ำ

ถ้าส้วมหรือท่อที่ชั้น 2 ขึ้นไปมีปัญหา แต่น้ำที่ชั้น 1 ยังใช้งานได้ปกติ ไม่เอ่อ และไม่มีอาการราดไม่ลง ส่วนใหญ่มีโอกาสเป็น “ส้วมตัน” มากกว่า

กรณีนี้มักหมายความว่าปัญหาอยู่ในท่อของชั้นบน เช่น คอห่าน ท่อแนวนอน หรือท่อที่เชื่อมจากชักโครกชั้นบนลงมาด้านล่าง ถ้าชั้นล่างยังใช้งานได้ปกติ แปลว่าถังส้วมหรือถังบำบัดยังไม่น่าจะเต็ม

2) ปัญหาเกิดที่ชั้น 2 ขึ้นไป และชั้น 1 ก็เอ่อทุกห้อง

ถ้าทั้งชั้นบนและชั้นล่างมีอาการพร้อมกัน เช่น ส้วมราดไม่ลง น้ำเอ่อ หรือหลายห้องเริ่มระบายช้า อาจเป็นสัญญาณว่า “ส้วมเต็ม” หรือระบบถังบำบัดเริ่มมีปัญหา

เมื่อทุกชั้นมีอาการร่วมกัน แสดงว่าน้ำเสียอาจระบายลงถังได้ไม่ปกติ ถังส้วมอาจใกล้เต็มหรือเต็มแล้ว ทำให้น้ำดันย้อนกลับขึ้นมาในระบบท่อ โดยเฉพาะจุดที่อยู่ต่ำกว่าอย่างชั้น 1

3) ปัญหาเกิดที่ชั้น 1 อย่างเดียว

ถ้าปัญหาเกิดเฉพาะชั้น 1 ควรเริ่มตรวจจากบริเวณถังส้วมหรือถังบำบัดก่อน เพราะชั้น 1 เป็นจุดที่อยู่ใกล้ถังมากที่สุด และมักแสดงอาการก่อนจุดอื่นเมื่อระบบปลายทางเริ่มมีปัญหา

อย่างไรก็ตาม ต้องดูประเภทของถังประกอบด้วย

ถังแซกหรือถังสำเร็จรูป

ถ้าเป็นถังแซกหรือถังบำบัดสำเร็จรูป ส่วนใหญ่มักเกิดจากปัญหาส้วมตันหรือท่อตันมากกว่า และไม่ค่อยพบอาการถังเต็มแบบระบบบ่อเกรอะ

ในกรณีนี้ควรตรวจว่ามีสิ่งอุดตันในท่อหรือไม่ เช่น กระดาษ สิ่งแปลกปลอม หรือคราบสะสมภายในท่อ

ถังแบบบ่อเกรอะ

ถ้าเป็นระบบบ่อเกรอะ จะมีโอกาสเกิดปัญหาส้วมเต็มได้มากกว่า เพราะต้องมีการดูดของเสียออกเป็นระยะ เมื่อบ่อเกรอะเต็ม น้ำเสียจะระบายลงต่อไม่ได้ และอาจดันย้อนกลับขึ้นมาในหลายจุดของบ้าน

หากส้วมชั้น 1 เอ่อบ่อย มีกลิ่นแรง หรือเริ่มมีอาการพร้อมกันหลายห้อง ควรตรวจระดับถังและพิจารณาดูดส้วมร่วมกับการตรวจท่อ

สรุปวิธีดูแบบง่าย

• ชั้นบนตัน แต่ชั้นล่างปกติ = มักเป็นส้วมตันหรือท่อชั้นบนตัน
• ชั้นบนตัน และชั้นล่างเอ่อหลายจุด = อาจเป็นส้วมเต็มหรือระบบถังมีปัญหา
• ชั้น 1 มีปัญหาอย่างเดียว = ควรตรวจถังส้วมและท่อใกล้ถัง
• ถังแซกหรือถังสำเร็จรูป = มักเจอท่อตันมากกว่าถังเต็ม
• บ่อเกรอะ = มีโอกาสเต็มและต้องดูดของเสียออกเป็นระยะ

หากไม่แน่ใจว่าเป็นส้วมตันหรือส้วมเต็ม ควรให้ช่างตรวจหน้างานก่อน เพราะการวิเคราะห์ถูกตั้งแต่แรกจะช่วยให้เลือกวิธีแก้ได้ตรงจุด ไม่เสียเวลาซ่อมซ้ำ และลดโอกาสที่น้ำจะเอ่อย้อนกลับมาอีก